منطقه علم‌چال و سرچال كه مخصوص عبور كوهنوردان حرفه‌اي است نسبت به حصارچال كه بيشتر مورد توجه گردشگران قرار مي‌گيرد، آلوده‌تر است.

نمائی از منطقه تخت سلیمان از بالای قله شاه البرز

خبرگزاري ميراث‌فرهنگي ـ گردشگري ورزشي ـ  منطقه علم‌چال و سرچال كه مخصوص عبور كوهنوردان حرفه‌اي است نسبت به حصارچال كه بيشتر مورد توجه گردشگران قرار مي گيرد، آلوده‌تر است و اين نشان از بي‌توجهي كوهنوردان فني است.

 
علي فرضي، مدير قرارگاه كوهنوردي رودبارك در نامه‌اي به رييس فدراسيون كوهنوردي كشور، توجه بيشتر كوهنوردان حرفه‌اي به امر حفاظت محيط‌كوهستان به ويژه منطقه علم‌كوه را خواستار شده است.
فرضي در اين نامه با تاكيد بر اهميت پاك نگاه داشتن كوهستان‌هاي ايران و با توجه به وضعيت فوق‌العاده منطقه تخت‌سليمان و علم‌كوه و همچنين استقبال روزافزون بازديدكنندگان و صعودكنندگان به منطقه علم‌كوه آورده است:«مسئولان قرارگاه كوهنوردي رودبارك به‌رغم نداشتن دستورالعمل مشخصي در امر پاكيزه نگاه‌داشتن منطقه كوهنوردي حوزه تخت‌سليمان، تمامي تلاش خود را در امر تنظيف و انتقال زباله‌اي مي‌كنند. اين زباله‌ها متاسفانه از سوي جمعي از كوهنوردان!! كشورمان است كه بي‌توجه به هشدارهاي محيط‌زيستي و بدون نگراني از تجمع زباله‌ها اقدام به پراكنده كردن آن خصوصا در دو حوزه سرچال و علم‌چال مي‌كنند.»
 
وي در اين نامه توضيح داده است:«نكته جالب توجه اينكه اغلب كوهپيمايان از مسير حصارچال به قله علم‌كوه صعود مي‌كنند. متاسفانه حجم زباله منطقه سرچال و علم‌چال نشانگر اين واقعيت تلخ است كه قشر كوهنورد به اصطلاح حرفه‌اي نگراني كمتري نسبت به بازگشت زباله‌هاي كوهنورديشان نسبت به جماعت كوه‌پيما و گردشگري دارند كه از مسير حصارچال استفاده مي‌كنند.»
 
به‌رغم تذكر فراوان به گروه‌ها و هيات‌هاي كوهنوردي كه در بدو ورود به سرپرستان آنان داده مي‌شود، بازهم اين امر خطير اغلب با بي‌توجهي اين قشر مواجه مي‌شود. نكته جالب اين است كه بيشتر كوهنوردان قبل از ورود منطقه به‌شدت نگران هماهنگي براي انتقال بارهايشان به كمپ اصلي هستند، اما به جز چند مورد استثنايي تاكنون كوهنوردي خودرا مجاب به اين نكرده است كه براي انتقال زباله‌هاي بسيار زيادي كه در مدت اقامت خويش در منطقه توليد كرده‌اند درخواست قاطر براي انتقال به رودبارك داشته باشند، به عنوان مثال در تابستان امسال حدود پنج هزار نفر از همين افراد براي صعودهاي گوناگون وارد منطقه شده‌اند كه با يك حساب ساده سرانگشتي اگر براي هر كدام از اين افراد تنها 10 قوطي و بطري براي ميانگين يك هفته‌اي برنامه در نظر بگيرم، متوجه خواهيم شد كه حجم عظيمي از زباله پس از پايان فصل در منطقه باقي خواهد ماند.»
 
به گفته وي، سياستگزاري مسئولان قرارگاه كوهنوردي رودبارك بر اين امر كه در قبال دريافت تنها مبلغ هزار ريال _كه با توجه به هزينه‌هاي امروزه اصلا قابل توجه نيست _ به منظور انتقال زباله‌هاي منطقه به رودبارك از آنان اخذ شود كه متاسفانه بابت همين مبلغ ناچيز با اعتراض برخي از كوهنوردان نيز مواجه شده‌اند و حتي گاه با اين ديدگاه كه فدراسيون كوهنوردي موظف به جمع‌آوري زباله كوهنوردان است از قبول انتقال زباله‌هايشان به پايين طفره مي‌روند.
 
وي در ادامه نامه خود به رييس فدراسيون كوهنوردي آورده است:«ما كاركنان و مسئولان قرارگاه فدراسيون به اين نتيجه رسيده‌ايم كه تذكرات ما به كوهنوردان در امر تميز نگاه داشتن كوهستان كم‌كم به امر بي‌نتيجه‌اي تبديل مي‌شود و غير از فرسايش روحي و فكري و خستگي و نااميدي تاكنون نتيجه ديگري در بر نداشته است. ما نگران حفظ محيط كوهستان‌هايي هستيم كه پدرانمان نسل در نسل آن را به خاطر زيبايي و صلابتش ستوده‌اند و حفظ كرده و اينك به امانت به ما سپرده‌اند. نگراني ما شايد اين بار براي نظارت دست بسته ما بر ميراث گران‌بهايي است كه امروز غرق در زباله و قوطي كنسروخالي است.
در پايان با توجه به جمع‌آوري مبلغ اندك هزار ريالي بيلان عملكرد ما در باب انتقال زباله‌هاي منطقه كوهستاني تخت سليمان به شرح ذيل تقديم مي‌شود:
 
جمع كل درآمد معادل مبلغ چهار ميليون و 368 هزار ريال كه از اين مبلغ يك ميليون و 600 هزار ريال به منظور تخليه زباله منطقه سرچال و سه ميليون و 200 هزار ريال بابت تخليه زباله منطقه علم‌چال و مبلع يك ميليون و 70 هزار ريال بابت تخليه زباله منطقه حصارچال و همچنين مبلغ 33هزار ريال بابت خريد كيسه‌گوني براي بسته‌بندي و همچنين كرايه وانت به منظور انتقال آن به رودبارك پرداخت شده است.
 
در اين نامه اظهار اميدواري شده است كه با گوشزد كردن اهميت حفاظت كوهستان‌هاي وطن عزيزمان به كوهنوردان كشور از طريق رسانه‌هاي جمعي و صدور بخشنامه‌اي به همين منظور، شاهد بروز اين گونه مشكلات فرهنگي زيست‌محيطي نباشيم.
  
علي فرضي كه هم‌اكنون مديريت قرارگاه كوهنوردي رودبارك را برعهده دارد، فرزند علي‌محمد فرضي از نخستين راهنمايان كوهنوردي در منطقه علم‌كوه است. علي‌محمد فرضي به همراه صفر تقوي، از پنجاه سال پيش به صورت خودجوش كوهنوردان را به منطقه علم‌كوه و ارتفاعات آن مي‌بردند.
حسين سلطان‌زاده